Mobiliteit
De sector mobiliteit draagt voor 20% bij aan de hoeveelheid uitstoot van broeikasgassen. Wat zijn de oorzaken daarvan? En welke oplossingen zijn er? Lees er hier meer over.
Waar komt de uitstoot vandaan?
Personenauto’s, vrachtverkeer, schepen en vliegtuigen spelen een belangrijke rol in onze samenleving, maar ze verbruiken wel fossiele brandstoffen. Het verbranden van aardolie in de vorm van benzine, diesel, kerosine en bunkerolie zorgt voor uitstoot van broeikasgassen. Waar komt de uitstoot vooral vandaan? Kijk je naar de sector mobiliteit als onderdeel van het Klimaatakkoord dan gaat over het binnenlands verkeer en vervoer. Daarin komt bijna alle uitstoot van wegverkeer. Daarnaast veroorzaken we als Nederland ook uitstoot van broeikasgassen via internationale lucht- en zeevaart.
- Auto’s, bestelwagens, vrachtwagens, bussen, etc.
- Vliegverkeer, binnen- en zeevaart.
CO2e-uitstoot 1990-2024*
Bron: CBS, *voorlopige cijfers voor 2024.
Mobiliteit
Achtergrond
- Wereldwijd zorgt wegvervoer voor 74,5% van de uitstoot in deze sector en vliegverkeer 11,6% (Our World in Data).
- In Nederland is die verdeling iets anders: zeevaart (44%), personenauto’s (18%), luchtvaart (13%), vrachtverkeer (9%) en bestelauto’s (5%) (PBL).
- Van de 9,3 miljoen personenauto’s in Nederland rijden er nu zo’n 657.000 volledig elektrisch rond (7,1%) en 506.000 zijn plug-in hybride (5,5%), aldus RVO.
- Nederlanders maakten in 2024 zo’n 36,2 miljoen vakanties. Daarvan zijn 7,8 miljoen vliegvakantie, maar die zorgen wel voor tweederde van de uitstoot veroorzaakt door vakanties (CBS).
Wat zijn de uitdagingen?
Om de uitstoot van broeikasgassen door onze vervoersmiddelen te verminderen naar nul zijn technologische oplossingen nodig én verandering van ons gedrag. We hebben op dit moment namelijk nog geen vervoersmiddel dat op schone energie grote afstanden kan overbruggen. Tegelijk groeit de wereldbevolking, worden we rijker, zal hernieuwbare energie nooit in overvloed aanwezig zijn en worden grondstoffen schaarser. Vervoer kent dus tal van uitdagingen.
1. Grondstoffen
Batterijen en duurzame energie vragen om veel grondstoffen. Tegelijk heeft winning ervan milieu-impact. Hoe gaan we daarmee om?
2. Lange afstand
Voor lange afstanden zijn er voor vliegtuigen en schepen nog geen schone oplossingen.
3. Groei
Bevolkingsgroei, welvaart en onze levensstijl zorgen naar verwachting voor groei in vervoersvolumes. Hoe veranderen we dat?
4. Infrastructuur
Kunnen we snel genoeg veel meer laadpalen plaatsen met voldoende vermogen? Voor auto’s en zwaarder vervoer.
Duurzaam vervoer
Kan het opgelost worden?
Het is een flinke uitdaging, vooral omdat we dingen die we gewend zijn geraakt moeten gaan aanpassen. Bovendien kunnen we niet simpel overstappen van het ene vervoersmiddel naar het andere, want dan hebben we nog te veel auto’s. En voor de scheepvaart en luchtvaart zijn er op dit moment nog geen oplossingen die snel genoeg de uitstoot verminderen.
1. Elektrificatie
Elektrische auto’s, bestelwagens, vrachtwagens, bussen, en treinen. Met daarbij uitbreiding van het oplaadnetwerk en steeds betere batterijen.
2. Gedrag veranderen
Vaker wandelen en fietsen, of kiezen voor de trein. En elektrische deelauto’s overwegen. Het vraagt een aanpassing van onze gewoontes.
3. Efficiënter
Lichter, aerodynamisch design en mechanische aanpassingen van auto’s. En de logistiek van vrachtvervoer kan beter.
4. Inrichting
5. Innovatie
Vliegtuigbrandstof zonder uitstoot van broeikasgassen, betere batterijen waar meer energie in kan, transport op waterstof of wegen waar voertuigen automatisch opladen.
6. Vervoer als dienst
Onze maatschappij is ingericht op het bezit van producten. Met andere stadsinrichting en gedrag is mobiliteit straks een dienst die we huren, leasen of kopen. Bezit is niet minder nodig.
Wat kun jij doen?
De benodigde veranderingen in deze sector zijn een uitdaging, maar tegelijk kun je als individu wel direct je uitstoot verlagen. Met je keuzes en aankopen geef je bovendien een signaal richting bedrijven en overheid. En niet te vergeten, vaker wandelen of fietsen is gezond.
Bewust
De eerste stap is de uitdaging inzien en beter begrijpen. Nu je bewust bent kan je erover praten en nadenken.
Fiets en wandel
Om de behoefte groei naar energiegebruik en producten te remmen moeten we veranderen. Kies vaker voor lopen of fietsen.
Elektrisch rijden
Als je een nieuwe auto overweegt ga dan voor elektrisch. Het is minder spannend dan het lijkt en het rijdt heerlijk.
Andere vakanties
Vliegen zorgt voor veel uitstoot. Ga minder ver en vaak op vakantie, en kies voor de trein, elektrische auto of touring car.
Bronnen
PBL – Klimaat- en Energieverkenning 2025
PBL – Emissies van de luchtvaart
Milieu Centraal – vliegen of ander vakantievervoer
PBL – Klimaatneutrale mobiliteit in 2050
Our World in data – Emissions from transport
Our World in data – Emissions from aviation
Blog artikelen
In ons blog vind je artikelen met verdieping over duurzaamheid, klimaatgedrag, klimaatcommunicatie en marketing. We delen hier onze inzichten en tips zodat je hopelijk makkelijker en sneller kan verduurzamen.
De uitdaging van cement
Cement heeft een enorme impact op onze CO2-uitstoot. Ontdek hier hoeveel dat is en waarom.
Wat is net-zero?
Ontdek wat net-zero precies betekent. En op welke manieren we CO2 uit de lucht kunnen verwijderen.
Online gemak verhogen
Gemak verhoogt de kans dat we iets doen. Met deze 10 tips maak je online klimaatgedrag makkelijker.
Duurzame stad van de toekomst
Hoe ziet die stad eruit? En wat levert het ons op? Bekijk hier de uitdagingen en oplossingen.
Tijd voor duurzame sport
Sport heeft impact op het klimaat. Hoe komt dat? En hoe kan de sportwereld verduurzamen?
Een dosis positieve psychologie
De klimaatuitdaging vraagt om teamwork. Laten we dat boosten met positieve psychologie.
