Elektriciteit
De sector elektriciteit draagt voor 16% bij aan de hoeveelheid uitstoot van broeikasgassen. Wat zijn de oorzaken daarvan? En welke oplossingen zijn er? Lees er hier meer over.
Waar komt de uitstoot vandaan?
Veel elektriciteit is inmiddels hernieuwbaar, maar een aanzienlijk deel wordt nog opgewekt door het verbranden van aardgas of steenkool. Die verbranding levert warmte op en als daar water aan toe wordt gevoegd dan ontstaat stoom. Die stoom drijft via een turbine een generator aan waaruit stroom ontstaat. Net zoals een dynamo op je fiets elektriciteit opwekt om je lamp te laten branden. Helaas komen bij de verbranding van steenkool en aardgas ook broeikasgassen vrij. In 2025 kwam zo’n 57% van de elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, de rest is fossiel en een klein deel kernenergie.
- Aardgas verbranding
- Steenkool verbranding
CO2e-uitstoot 1990-2024
Bron: CBS en Emissieregistratie.
Elektriciteit
Achtergrond
- In 2025 werd 57% van de elektriciteit in Nederland opgewekt uit hernieuwbare bronnen (energieopwek.nl). Naar verwachting stijgt dit naar 60% in 2030 (PBL).
- Elektriciteit is een deel van de onze totale energiebehoefte. Het finale energieverbruik in Nederland bestaat uit: 20% elektriciteit, 55% warmte 55% en 25% transport.
- In 2024 was 19,8% van alle energie afkomstig van hernieuwbare bronnen (CBS).
- Het PBL verwacht dat het aandeel elektriciteit in het finaal energieverbruik zal stijgen naar 50% tot 70% in 2050.
Wat zijn de uitdagingen?
De sector elektriciteit speelt een centrale rol in de energietransitie. Om in alle sectoren het gebruik van fossiele brandstoffen te vervangen is veel schone elektriciteit nodig. Als samenleving hebben we een aantal uitdagingen die we moeten oplossen. Wat zijn de beste plekken voor windmolens? Hoe gaan we om met de seizoensinvloeden van zon en wind? Hoe veranderen we snel genoeg onze infrastructuur?
1. Keuzes
Vooral zon, wind, bodem en water moeten fossiele brandstoffen vervangen. Wat kiezen we? En waar komt dat?
2. Flexibiliteit
Zon en wind leveren soms veel en dan weer weinig stroom. Onze levensstijl wil juist stabiliteit en zekerheid.
3. Behoefte
Onze behoefte naar elektriciteit stijgt en de energietransitie versterkt dat. Hoe gaan we daarmee om?
4. Infrastructuur
Schone elektricteit van andere plekken opwekken vraagt nieuwe infrastructuur. Hoe bouwen we dat?
Schone Elektriciteit
Kan het opgelost worden?
We zijn in Nederland al flink op weg als het gaat om schone elektriciteit. Samenwerking is ook hier ontzettend belangrijk. Overheden, bedrijven en burgers hebben elkaar nodig om goede keuzes te maken en duidelijk beleid te maken. Het is vooral belangrijk dat er een stabiele infrastructuur wordt opgezet die wisselende vraag en aanbod goed kan verdelen.
1. Bouwen
In 2023 kwam ongeveer 50% van de elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. Naar verwachting stijgt dit naar 72% in 2030 (PBL). Daarvoor bouwen we windmolens op zee en land, en installeren we zonnepanelen.
2. Infrastructuur
Een nieuwe infrastructuur aanleggen die schone elektriciteit van andere plekken haalt, meer elektriciteit kan verwerken en flexibiliteit heeft is mogelijk.
3. Flexibiliteit
Het weer, de seizoenen en dag of nacht zorgen voor verschillen in veel of weinig elektriciteit. Met eletrolyse, waterstof en betere batterijen kan het.
4. Efficiënter
We hebben straks ongeveer twee keer zoveel elektriciteit nodig. Efficiënter omgaan met energie is ontzettend belangrijk. In de industrie en gebouwde omgeving liggen veel mogelijkheden.
5. Ruimte
Kabels, zonneweides, windmolens, centrales, etc. Er moet veel gebouwd en aangelegd worden, maar de ruimte is schaars en bouwen heeft impact.
6. Betrokken burgers
Burgers betrekken is nodig. Zij hebben een stem. Burgerpanels zijn een oplossing om gezamenlijk goede keuzes te maken.
Wat kun jij doen?
Ook in deze sector elektriciteit geldt dat we moeten samenwerken. Overheden stimuleren de afbouw van fossiele brandstoffen, stimuleren innovatie en geven richting zodat bedrijven kunnen veranderen naar schone elektriciteit. Jij kunt daarbij helpen door te laten merken dat meer schone elektriciteit belangrijk is. Daarnaast helpt het om energie te besparen met energiezuinige apparaten of door je energieverbruik te verminderen. En je kunt zelf schone elektriciteit opwekken door zonnepanelen te laten plaatsen.
Bewust
De eerste stap is de uitdaging inzien en beter begrijpen. Nu kun je erover praten en gaan nadenken.
Betrokken
Burgerpanels of op een andere manier betrokken raken is belangrijk. Samen bouwen we de oplossingen.
energiezuinig
Ga voor energiezuinige apparaten als je bestaande stuk gaan en bespaar gebruik waar het kan.
kies groen
Nieuw energiecontract? Kies voor een groene aanbieder, zoveel als het kan.
Bronnen
PBL – Klimaat- en Energieverkenning 2025
Energiesysteem van de toekomst
Min. EZK – Nationaal Plan Energiesysteem
IPCC 2014 – Energy systems
IEA – World Energy Outlook
PBL – RES Monitor 2023
Blog artikelen
In ons blog vind je artikelen met verdieping over duurzaamheid, klimaatgedrag, klimaatcommunicatie en marketing. We delen hier onze inzichten en tips zodat je hopelijk makkelijker en sneller kan verduurzamen.
De uitdaging van cement
Cement heeft een enorme impact op onze CO2-uitstoot. Ontdek hier hoeveel dat is en waarom.
Wat is net-zero?
Ontdek wat net-zero precies betekent. En op welke manieren we CO2 uit de lucht kunnen verwijderen.
Waarom is energie besparen belangrijk?
Bekijk hier hoe het zit met ons energieverbruik. Nu en in de toekomst.
