1. Home
    2.  5 
  2. HomeCO2-Uitstoot

Wat is CO2-uitstoot?

Koolstofdioxide (CO2) draagt bij aan opwarming en klimaatverandering, maar er zijn er meer. Welke zijn er? En waarom warmen broeikasgassen de aarde op? Je leest er hier meer over.

23 december, 2025

In het kort

Wat zijn broeikasgassen?

Broeikasgassen zijn gassen die van nature in de atmosfeer (lucht) aanwezig zijn. Ze houden warmte van de zon vast en werken als een soort isolerende deken om de aarde. Hierdoor ontstaat een comfortabel klimaat van gemiddeld 15 °C. Zonder deze gassen was het veel kouder geweest, ongeveer -18 °C. De belangrijkste broeikasgassen zijn koolstofdioxide, methaan, lachgas, f-gassen en waterdamp.

Koolstofdioxide

Koolstofdioxide (CO2) is een broeikasgas dat van nature in de lucht aanwezig is. Menselijke activiteiten zorgen echter voor extra CO2 in de lucht. Dit komt vooral door de verbranding van steenkool, aardgas of olie en via ontbossing. Met 74% draagt CO2 het meeste bij aan de uitstoot van broeikasgassen. Naar schatting blijft het honderden jaren in de lucht aanwezig na uitstoten.

Methaan

Methaan (CH4) is een broeikasgas dat ongeveer 28 keer zo sterk is als CO2. De uitstoot komt vooral van vee (koeien en varkens) via scheten en boeren. Daarnaast komt het vrij bij afvalverwerking en rijstvelden. Methaan blijft slechts ‘kort’ in de lucht aanwezig, zo’n 12 jaar na uitstoten. De uitstoot van 1 kilogram methaan is hetzelfde als 28 kilogram CO2e.

Lachgas

Lachgas (N2O) is een broeikasgas dat 265 keer sterker is dan CO2. Het komt vooral vrij bij bemeste grond (kunst- en natuurlijke mest). Lachgas blijft gemiddeld 121 jaar in de lucht aanwezig na uitstoten en is een krachtig broeikasgas. De uitstoot van 1 kilogram lachgas is hetzelfde als 265 kilogram CO2e.

F-gassen

De belangrijkste F-gassen zijn: fluorkoolwaterstoffen (HFK’s), perfluorkoolstoffen (PFK’s), zwavelhexafluoride (SF6) en stikstof trifluoride (NF3). Het gebruik zit vooral in koelmiddelen en blijven tot wel duizenden jaren in de lucht. Per kilogram variëren ze tussen de 124 tot 22.800 kilogram CO2e.

De sterkte van de bovenstaande broeikasgassen is vastgesteld op basis van de Global Warming Potentials uit het AR5-rapport van het IPCC.

Wat is CO2-uitstoot

CO2-uitstoot

Wat is het verschil tussen CO2 en CO2-equivalenten?

Koolstofdioxide (CO2) is een broeikasgas dat van nature in de lucht aanwezig is. Het komt vrij door natuurlijke processen en wordt via fotosynthese opgenomen door planten en bomen. Ook oceanen nemen CO2 op en laten het vrij. Door menselijke activiteiten is er in de laatste 150 jaar extra CO2 uitgestoten, met als gevolg dat het warmer wordt op aarde.

Naast CO2 zijn er ook nog andere broeikasgassen zoals methaan, lachgas en F-gassen. Dit zijn sterkere broeikasgassen dan CO2, maar ze blijven wel korter in de lucht aanwezig. Om de invloed van alle broeikasgassen op de opwarming te bepalen wordt gebruik gemaakt van CO2-equivalenten (CO2e). Hierbij is CO2 de maatstaf om de sterkte van andere broeikasgassen om te rekenen. Het gaat dan over de sterkte in een periode van 100 jaar. CO2e is dus de verzameling van alle broeikasgassen die opwarming veroorzaken in een periode van 100 jaar.​

  • 1 kilogram methaan is gelijk aan 28 kilogram CO2e in een tijdsbestek van 100 jaar.
  • 1 kilogram lachgas is gelijk aan 265 kilogram CO2e in een tijdsbestek van 100 jaar.

Bovenstaande sterkte is vastgesteld o.b.v. Global Warming Potentials uit het AR5-rapport van het IPCC.

Elektriciteit opwekken is een grote bron van CO2-uitstoot

CO2-uitstoot

Waarom stijgt de temperatuur?

De zon verwarmt de aarde, de aarde straalt die warmte vervolgens uit de atmosfeer in. Broeikasgassen houden die warmte vast en zorgen voor een aangename temperatuur van gemiddeld 15 °C. Dit heet het broeikaseffect.

In de afgelopen 150 jaar heeft de mens extra broeikasgassen laten vrijkomen in de atmosfeer. Verbranding van fossiele brandstoffen en ontbossing zijn de belangrijkste oorzaken daarvan. Een deel van die extra uitstoot wordt opgevangen door oceanen en planten, maar de rest gaat de atmosfeer in. Die toename versterkt het broeikaseffect. Er ligt nu als het ware een dikkere deken om de aarde heen die meer warmte vasthoudt.

Wereldwijde temperatuurstijging op jaarbasis

Our World in Data laat met deze grafiek de gemiddelde wereldwijde temperatuur zien t.o.v. de gemiddelde temperatuur tussen 1861-1890 (pre-industriële periode). Dit geeft een indicatie van hoeveel warmer het inmiddels is.

Wereldwijde CO2-uitstoot per land of regio

Our World in Data – Verdeling van de wereldwijde CO2-uitstoot per land of regio van 1750-2023 (excl. landgebruik). In deze grafiek ontbreken dus de broeikasgassen methaan en lachgas.

Welke aandeel hebben de broeikasgassen?

Driekwart van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen is koolstofdioxide (CO2) en een vijfde is methaan. Tot slot dragen lachgas en F-gassen nog een klein deel bij. In Nederland is het aandeel van koolstofdioxide hoger (82%) omdat sinds 1990 vooral de niet-CO2-broeikasgassen zijn verminderd in de sector industrie.

Bron: EDGAR (1970-2024)

Bron: Emissieregistratie.

Bekijk hoeveel we uitstoten

Blog artikelen

In ons blog vind je artikelen met verdieping over duurzaamheid, klimaatgedrag, klimaatcommunicatie en marketing. We delen hier onze inzichten en tips zodat je hopelijk makkelijker en sneller kan verduurzamen.