Waarden

Waarden gaan over onze idealen. Ze spelen een belangrijke rol in onze motivatie voor duurzame keuzes. Hoe werken ze? En hoe zet je waarden in om duurzame keuzes te stimuleren? Lees er hier meer over.

In het kort

Wat zijn waarden?

Waarden zijn de algemene en wenselijke doelen die we nastreven in het leven. Het zijn onze idealen, zoals rechtvaardigheid, genieten van het leven, gelijkheid of succes. Waarden zijn de basis van ons gedrag. We gebruiken ze bijvoorbeeld om handelingen en overtuigingen te evalueren en beoordelen. Ze hebben ook invloed op hoe we onszelf zien.

Onderzoek laat zien dat mensen een universele set aan waarden hebben, maar dat we die set aan waarden per persoon anders prioriteren. De prioriteit bepaalt vervolgens weer hoe positief we als individu tegenover keuzes en overtuigingen staan.

Kijken we naar klimaatgedrag dan laat gedragswetenschappelijk onderzoek zien dat vier typen waarden relevant zijn voor het meer of minder steunen en nemen van duurzame keuzes. 

Biosferische waarden

Biosferische waarden gaan over doelen die bijdragen aan de zorg en bescherming voor natuur en milieu. Ze richten zich meer op collectieve belangen.

Altruïstische waarden

Altruïstische waarden gaan over doelen die bijdragen aan het welzijn van andere mensen, rechtvaardigheid en eerlijkheid. Ze richten zich meer op collectieve belangen.

Hedonistische waarden

Hedonistische waarden gaan over doelen die bijdragen aan eigen gevoelens, zoals plezier en genot, of minder moeite, zoals comfort. Ze richten zich meer op eigen belangen.

Egoïstische waarden

Egoïstische waarden gaan over doelen die bijdragen aan status, bezict, macht en prestaties. Ze richten zich meer op eigen belangen.

Wat zijn waarden
Waarden toepassen

Waarden inzetten kan een positieve invloed hebben op het stimuleren van meer duurzame keuzes. Zo nemen we sneller duurzame keuzes als we biosferische waarden belangrijker vinden. Onze zelf-identiteit en groepswaarden spelen daarbij een rol. Hoe kun je dat inzetten?

Inzichten uit gedragswetenschap

Praktische tips

Benadruk eerdere duurzame keuzes

Hoe je jezelf ziet (zelf-identiteit)kan veranderen. Herinner mensen aan hun duurzame keuzes uit het verleden.

Benadruk klimaatvriendelijke effecten

Communiceer bij keuzes het positieve effect op het klimaat zodat mensen zich als klimaatvriendelijker zien.

Uit als groep het belang van klimaat

Communiceer als groep het belang van klimaat. Laat bijvoorbeeld zien wat groepsleden doen en vinden.    

Vermijd aandacht voor het ongewenste

Benadrukken dat iemand klimaatonvriendelijk is verlaagd de kans om duurzame keuzes te maken.

Herinner mensen aan eerder duurzaam gedrag
Waarden als bedrijf communiceren
Waarden als groep communiceren
Laat zien dat een herbruikbare tas een duurzame stap is

Ontdek meer

Het stimuleren van meer duurzame keuzes vraagt om het beïnvloeden van meerdere factoren van ons gedrag. Hieronder vind je ook enkele andere manieren om motivatie voor duurzame keuzes te prikkelen.

Sociale norm voor meer duurzame keuzes

Sociale normen

Leestijd • 5 min

Onze keuzes worden beïnvloed door de mensen om ons heen. Hoe kun je dat inzetten om duurzame keuzes te stimuleren?

Efficacy inzetten voor duurzame keuzes

Efficacy

Leestijd • 5 min

De overtuiging of geloof in eigen kunnen heeft invloed op onze motivatie en gedrag. Hoe kun je efficacy inzetten?

Feedback met een smartwatch

Feedback

Leestijd • 5 min

Feedback geeft feitelijk en precies inzicht in eigen gedrag. Hoe kun je dat inzetten om duurzame keuzes te stimuleren?

Bronnen

Langley, Bouman, Steg – De waarden achter klimaatgedrag 

Van der Werff, Steg, Keizer – I am what I am

Steg – Psychology of climate change

Bouman, et al – Environmental values and identities

Steg, et al. – To select effective interventions

Bouman, Steg. – Empowering people to translate values into climate action