Sociale norm

Mensen zijn sociale wezens. Anderen om ons heen en de groepen waar we ons in bevinden hebben invloed op ons gedrag. Hoe werkt dat? En hoe zet je de sociale norm in om duurzame keuzes te stimuleren? Lees er hier meer over.

In het kort

Wat zijn sociale normen?

Mensen zijn sociale wezens. Groepen geven ons geluk en plezier. Diegene waar we bij willen horen hebben invloed op hoe we in het leven staan, wat we denken en wat we doen. We willen er namelijk graag bijhoren. Iedere groep heeft zijn eigen sociale regels in de vorm van waarden en normen. Waar waarden gaan over wat gewenst en waardevol is in het leven, zoals rechtvaardigheid of vrijheid, zijn normen de richtlijnen die ons helpen te bepalen wat te doen. Vooral in situaties waar we onzeker zijn kijken we naar wat anderen doen of vinden om te bepalen wat ‘juist’ of normaal is. Sociale normen hebben dan ook veel invloed op ons gedrag, vaak gebeurt dat onbewust en intuïtief.

De sociale norm is te verdelen in twee vormen:

Descriptieve norm

De descriptieve norm gaat over wat we anderen zien doen of denken dat anderen doen (perceptie). Vooral in een nieuwe of onzekere situatie kijken we naar het gedrag van anderen om te bepalen wat we zelf doen. Parkeer ik wel of niet op de stoep? Sta ik op of blijf ik zitten?

Injunctieve normen

Injunctieve normen gaan over wat we horen te doen, of denken dat we horen te doen. Het zijn de gedeelde meningen en regels over gewenst en ongewenst gedrag. Denk aan verkeersregels of omgang met afval.

Sociale normen spelen een belangrijke rol in wat we doen

Sociale norm toepassen

De sociale norm toepassen in communicatie kan een positieve invloed hebben op het stimuleren van meer duurzame keuzes. Het heeft alleen niet altijd en automatisch het gewenste positieve effect. In sommige gevallen kan het zelfs averechts werken. Hoe pas je het toe?

Inzichten uit gedragswetenschap

Praktische tips



Zet normen in bij mispercepties

Wijkt wat groepsleden denken dat de norm is af van de werkelijkheid? Toon dan het positieve werkelijke gedrag.



Kies de juiste hoofdpersoon

Een sociale norm promoten is effectiever als de persoon die het doet oprecht is en aanzien heeft in de groep.



Combineer descriptief met injunctief

Als veel mensen iets al doen kan een combinatie van descriptief met injunctief goed werken.



Communiceer soms de trend

Doen nog weinig mensen iets? Communiceer dan de veranderende trend en de verwachte toekomst.



Vermijd het tonen van ongewenst gedrag

Het ongewenste gedrag tonen en erbij communiceren dat het gedrag niet mag kan juist het ongewenste promoten.

Laten zien dat veel anderen dichtbij op vakantie gaan

Praktische tips voor het inzetten van de sociale norm

Sociale norm inzetten kan een positief effect hebben op motivatie

Sociale norm kan helpen mispercepties te corrigeren

Ontdek meer…

Het stimuleren van meer duurzame keuzes vraagt om het beïnvloeden van meerdere factoren van ons gedrag. Hieronder vind je ook enkele andere manieren om motivatie voor duurzame keuzes te prikkelen.